NP „Toša Jovanović“: „Ja, Todor“ – društveno sećanje kao građa za konstituisanje vlastite sudbine

Magnovenjskim „buđenjem“ u gradu umetnikovog rođenja (Petrograd-Veliki Bečkerek-Zrenjanin), u koji se afirmisani dramski pisac vratio nakon Drugog svetskog rata, inicirana je seansa sa psihoterapeutom čiji se formalni okvir koristi kao dramski prosede u obradi sižea „sumnje i preispitivanje junaka“ oko svođenja računice sopstvene umetničke vrednosti. Pokušavajući retrospektivno da obuhvati ključne momente života – detinjstvo i ambivalentni odnos sa majkom, rani gubitak roditelja i odlazak na školovanje u Peštu pod patronatom rođaka, zatim prva ljubavna i pesnička razočaranja, traženja i iskušenja u profesionalnom opredeljenju (različitosti otkrovenja Temišvara, Minhena, Bazela, Petrovgrada, Firence…), dobrovoljni odlazak na front (Krf), društveni angažman sa Crnjanskim u „Grupi umetnika“, konflikte sa pozorišnim mnjenjem u međuratnom Beogradu i Novom Sadu, i, konačno, promenu ideološke paradigme u poratnom periodu u kome se oseća „zaboravljenim“ jer ga društvo „vraća“ u Zrenjanin, što je početak predstave, a za junaka nikad dovršeno putovanje-potraga – u duši se umetnika-junaka upisuje kružnica nastupajućih dejstava scena-odredišta, osmišljenih prema vrednostima i poetikama, idejama i idealima predratne Evrope.