274 GODINA ZRENJANINSKE SRPSKE PRAVOSLAVNE CRKVE USPENJA BOGORODICE

Kategorizacija: Spomenik kulture od velikog značaja
Adresa: Svetosavska ulica
Katastarska parcela br. 4884 K.O. Zrenjanin

Crkva Uspenja Bogorodice je jedna od retkih sačuvanih baroknih crkava iz prve polovine XVIII veka u Vojvodini.

Crkva je podignuta 1746. godine u vreme Marije Terezije i predstavlja jednu od nastarijih sakralnih građevina u Banatu izgrađenu od tvrdog materijala. Crkva je izmenjena i dograđena 1783. godine, o čemu svedoči i zapis godine na pervazu južnih vrata.

Hram je jednobrodna građevina, sa polukružnom oltarskom apsidom, pravougaonim pevničkim prostorima i pripratom nad kojom se uzdiže visoki barokni zvonik.

pravoslavna crkva zrenjanin
ZRENJANINSKA SRPSKA PRAVOSLAVNA CRKVA USPENJA BOGORODICE
pravoslavna crkva zrenjanin
ZRENJANINSKA SRPSKA PRAVOSLAVNA CRKVA USPENJA BOGORODICE
pravoslavnacrkva 005
ZRENJANINSKA SRPSKA PRAVOSLAVNA CRKVA USPENJA BOGORODICE

Fasadna dekoracija je uobičajeno, najrazvijenija na zapadnom pročelju. Kompoziciona skladnost i uravnoteženost zapadne fasade postignute su kombinovanjem mirnih linija pilastera, završenih višestruko profilisanim kapitelima, slepih polukružnih niša, ugaonih stubića i kordonskog venca sa zaobljenim formama zabata i bogato profilisanog krovnog venca. Od otmene strogosti zapadne fasade odudara izraženo kitnjasta kapa zvonika. Dekoracija ostalih fasadnih površina, sa dominantnom vertikalnom podelom, izvedena je naizmenično postavljenim pilastrima i prozorskim otvorima sa polukružnim završecima.

Po najnovijim istraživanjima ikonostas je započeo Dimitrije Popović (gornje zone ikonostasa) ali ga je smrt prekinula da čitav posao okonča, te ga je dovršio Georgije Popović 1815. godine.

Slikarska porodica Popović čiji je rodonačelnik Georgijev otac Teodor, radila je širom Banata i prepoznatljivim manirom obeležila crkveno slikarstvo u tom predelu na prelazu iz XVIII u XIX vek. Kao u slučajevima ostalih slikara, rad po narudžbini iz rodnog mesta ima poseban značaj za slikara i njegov opus.

Barokni ikonostasa rađen u pozlati nastao je između 1785. i 1790. godine.

pravoslavna crkva zrenjanin
ZRENJANINSKA PRAVOSLAVNA CRKVA
pravoslavnacrkva 007
ZRENJANINSKA PRAVOSLAVNA CRKVA
pravoslavnacrkva 010
ZRENJANINSKA PRAVOSLAVNA CRKVA

Ovo delo Aksentija Markovića odlikuje se velikim zanatskim umećem rada u drvetu što potvrđuje i bogatstvo cvetnih ukrasa na njemu. Na horu crkve je manji ikonostas posvećen prenosu moštiju sv. Nikole, rad nepoznatog majstora iz XVIII veka, nepoznat je i slikar ikona na Hristovom grobu, nastalih takođe u XVIII veku. U crkvi se čuva veći broj pojedinačnih ikona iz XVIII i XIX veka.

Zidne slike Hrista na prestolu sa anđelima i evanđelistima, na svodu traveja naosa, i medaljoni sa figurama sv. Arhangela Mihajla na svodu drugog traveja, sv. Nikole na svodu hora i Hrista u niši u oltaru radio je Stevan Aleksić 1924. godine.

Obimni radivi na statičkoj i konstruktivnoj sanaciji crkve izvedeni su oko 2000. godine.

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *